Lưu ý về bản dịch: Bài viết này được dịch từ bản gốc tiếng Anh của Flowanriver để giúp độc giả sử dụng các ngôn ngữ khác nhau dễ dàng tiếp cận nội dung. Nếu có sự khác biệt trong cách hiểu, vui lòng tham khảo bản gốc tiếng Anh.

Gần đây, tôi tình cờ thấy một vài người nổi tiếng viết thư gửi cho chính mình của 5 năm, 10 năm, thậm chí 20 năm trước. Họ kể về cuộc sống khi ấy, những quyết định đã đưa ra và những điều đã thay đổi sau từng ấy năm. Đọc những lá thư đó, tôi thấy khá thú vị. Rồi chợt nghĩ, nếu làm ngược lại thì sao? Nếu hôm nay chúng ta viết một lá thư gửi cho bản thân trong tương lai, cảm giác sẽ như thế nào?

Bạn đã bao giờ có những suy nghĩ khá riêng tư, không muốn kể với người khác nhưng cũng chẳng biết nên lưu lại ở đâu chưa? Hoặc có điều gì đó muốn nói với chính mình, nhưng khi định viết ra lại không biết bắt đầu từ đâu?

Có thể đó là một chuyện khiến bạn phiền lòng gần đây, một kế hoạch bạn chưa kể với ai, hay một ước mơ đã giữ trong lòng từ lâu. Đôi khi chỉ là vài suy nghĩ bất chợt xuất hiện trong một ngày bình thường. Bạn thường ghi lại những điều ấy bằng cách nào? Viết nhật ký, nhắn tin cho chính mình, hay lưu vài dòng trong ứng dụng ghi chú trên điện thoại?

Tôi nghĩ cách nào cũng ổn. Chỉ có điều, theo thời gian, những ghi chép cũ thường bị đẩy xuống dưới hàng loạt nội dung mới. Nếu không chủ động tìm lại, có lẽ chúng ta sẽ chẳng bao giờ đọc chúng thêm lần nữa.

Vậy nếu những lời bạn viết hôm nay có thể tự tìm đến bạn vào một ngày nào đó trong tương lai thì sao?

Đó có thể là sinh nhật năm sau, ngày bạn dự định hoàn thành một dự án quan trọng, hoặc đơn giản là một ngày thứ Ba hết sức bình thường. Khi mở hộp thư và nhìn thấy những dòng chữ do chính mình viết từ nhiều tháng trước, có lẽ cảm giác sẽ rất khác.

Ý nghĩ ấy đã dẫn tôi đến một tính năng mới mà gần đây tôi vừa xây dựng trên Flowanriver, mang tên Letter. Bạn có thể viết thư cho bản thân trong tương lai và chọn ngày muốn nhận lại lá thư qua email.

Tôi cũng muốn nơi này giống như một góc nhỏ để mọi người gửi gắm những điều khó nói. Không phải cảm xúc nào cũng cần được chia sẻ công khai, và không phải điều gì chúng ta viết ra cũng phải trở thành một bài đăng trên mạng xã hội.

Với Flowanriver, Letter còn đánh dấu một thay đổi nhỏ. Trước đây, website chủ yếu là nơi tôi đăng bài và chia sẻ suy nghĩ. Còn bây giờ, tôi bắt đầu thử xây dựng những tính năng mà người ghé thăm có thể trực tiếp sử dụng.

Vì sao tôi bắt đầu Flowanriver?

Khi mới tạo Flowanriver, tôi không nghĩ đến việc phát triển một ứng dụng hay xây dựng một nền tảng lớn. Tôi chỉ muốn có một website của riêng mình, nơi có thể viết về những điều tôi quan tâm mà không phải liên tục tự hỏi liệu nội dung đó có phù hợp với thuật toán của một mạng xã hội nào không.

Tôi dành khá nhiều thời gian tìm hiểu về AI, Web3, tiền mã hóa và cách công nghệ mới đang thay đổi công việc cũng như cuộc sống của mọi người. Có những quan điểm tôi đồng tình, có những điều khiến tôi nghi ngờ, và nhiều khi càng đọc thêm tài liệu, tôi lại càng có nhiều câu hỏi hơn.

Tôi muốn có một nơi để ghi lại quá trình tìm hiểu ấy bằng chính cách diễn đạt của mình.

Ngoài việc viết blog, còn một lý do khác khiến tôi muốn sở hữu một website độc lập.

Càng tìm hiểu về blockchain và Web3, tôi càng suy nghĩ về việc ai thực sự kiểm soát những nội dung mà chúng ta tạo ra trên Internet.

Chúng ta đăng bài viết, hình ảnh và nhiều sản phẩm sáng tạo khác lên những nền tảng thuộc sở hữu của các công ty. Chúng rất tiện lợi và giúp chúng ta tiếp cận nhiều người hơn. Nhưng quy định của nền tảng có thể thay đổi, tài khoản có thể bị hạn chế, còn cách nội dung được hiển thị hay phân phối cũng không hoàn toàn nằm trong tay chúng ta.

Vì vậy, ít nhất tôi muốn có quyền chủ động hơn với những gì mình viết. Tôi muốn tự quyết định nội dung nào được đăng, trình bày ra sao và được lưu giữ như thế nào.

Những khái niệm như phi tập trung, quyền sở hữu tài sản số và quyền của người sáng tạo trong Web3 cũng khiến tôi tò mò. Biết đâu trong tương lai, khi công nghệ và các quy định pháp lý phát triển hơn, người sáng tạo có thể quản lý tác phẩm, quyền sở hữu trí tuệ và giá trị do chính mình tạo ra một cách chủ động hơn, thay vì luôn phải phụ thuộc vào một nền tảng tập trung.

Tất nhiên, sở hữu một website độc lập không có nghĩa là tôi đã đạt được sự phi tập trung. Tôi vẫn cần nhà cung cấp tên miền, dịch vụ lưu trữ và nhiều công cụ kỹ thuật khác. Quyền sở hữu trí tuệ cũng không tự động được bảo vệ chỉ vì chúng ta có website riêng.

Nhưng với tôi, có một không gian do mình trực tiếp quản lý vẫn là một điểm khởi đầu hợp lý.

Vấn đề là muốn có website và thực sự xây dựng được website là hai chuyện khác nhau.

Tôi không phải lập trình viên chuyên nghiệp. Khi mới bắt đầu, nhiều thiết lập còn rất xa lạ. Việc chỉnh sửa bố cục, thay đổi mã nguồn hay xử lý lỗi đôi khi mất khá nhiều thời gian. Có lúc một tính năng hôm qua vẫn hoạt động bình thường, hôm nay bỗng gặp trục trặc, và tôi phải loay hoay tìm nguyên nhân.

May mắn là giờ đây tôi có thể nhờ AI giải thích những phần chưa hiểu và gợi ý cách xử lý. Dù vậy, không phải cứ hỏi xong là mọi thứ sẽ hoạt động ngay. Tôi vẫn phải thử, kiểm tra kết quả rồi sửa lại khi cần.

Cứ như thế, Flowanriver dần có thêm những bài viết về AI, Web3, tiền mã hóa và những điều tôi quan sát được khi tìm hiểu các dự án khác nhau.

Sau một thời gian, tôi bắt đầu tự hỏi: ngoài việc đăng bài, liệu tôi còn có thể làm gì khác trên website này?

Nếu người đọc không chỉ đến xem những gì tôi viết, mà còn có thể để lại một điều gì đó của riêng họ thì sao? Ngay cả khi không có blog cá nhân hay không biết cách xây dựng website, họ vẫn có thể sử dụng một góc nhỏ trên Flowanriver để lưu giữ những suy nghĩ của mình.

Đó là lúc tôi bắt đầu nghĩ đến Letter.

Một góc yên tĩnh để viết ra những điều trong lòng

Khi hình dung về Letter, tôi không muốn biến nó thành một dịch vụ phức tạp. Điều tôi nghĩ đến khá đơn giản: mở trang web, viết những gì muốn nói, chọn một ngày và gửi lá thư ấy cho bản thân trong tương lai.

Chúng ta dành rất nhiều thời gian để giao tiếp với người khác. Trả lời tin nhắn, xử lý công việc, sắp xếp những việc cần làm, rồi ngày này qua ngày khác. Nhưng đôi khi, chúng ta lại chẳng dành bao nhiêu thời gian để hỏi chính mình đang cảm thấy thế nào.

Có những lúc trong đầu có rất nhiều điều muốn nói, nhưng khi ngồi xuống viết thì lại không biết bắt đầu từ đâu.

Trang giới thiệu Flowanriver Letters to the Future, nơi người dùng được mời viết thư và gửi những suy nghĩ của hiện tại đến bản thân trong tương lai

Có thể công việc gần đây không thuận lợi. Có thể bạn vừa bắt đầu một điều mới, vừa háo hức vừa lo lắng. Hoặc có một kế hoạch bạn đã suy nghĩ suốt nhiều tháng nhưng vẫn chưa quyết định có nên thực hiện hay không.

Trong những lúc như vậy, không phải lúc nào chúng ta cũng cần người khác đưa ra lời khuyên. Đôi khi chỉ cần viết những suy nghĩ ấy xuống là đủ.

Với Letter, bạn có thể ghi lại cuộc sống hiện tại, những mục tiêu đang theo đuổi hoặc một câu hỏi mà mình vẫn chưa tìm được lời giải. Sau đó, bạn chọn một ngày trong tương lai để nhận lại lá thư qua email.

Tôi khá thích ý tưởng này.

Giả sử hôm nay bạn đang gặp khó khăn với một dự án. Bạn đã cố gắng rất nhiều nhưng vẫn chưa biết kết quả sẽ ra sao. Một năm sau, khi nhận lại lá thư mình từng viết, có thể dự án ấy đã hoàn thành, cũng có thể bạn đã chuyển sang một hướng hoàn toàn khác.

Dù kết quả thế nào, việc đọc lại những điều mình từng lo lắng hay mong đợi có lẽ sẽ mang đến một cảm giác khác.

Bạn cũng không cần viết một lá thư thật hay. Không cần mở đầu thật đẹp, cũng chẳng cần kết thúc bằng một câu đầy ý nghĩa. Bạn có thể viết đúng những gì mình muốn, không cần nghĩ đến việc người khác có đồng tình hay không.

Bởi lá thư đó vốn dành cho chính bạn.

Tôi không định biến Letter thành một cộng đồng công khai những câu chuyện riêng tư. Tôi muốn nó giống một không gian viết lách cá nhân hơn, nơi mỗi người có thể lặng lẽ lưu lại những lời của mình.

Tất nhiên, khi một dịch vụ có thể chứa thông tin riêng tư và cần gửi email vào những ngày trong tương lai, cách lưu trữ, bảo vệ dữ liệu và duy trì hoạt động ổn định đều rất quan trọng. Đây cũng là những điều tôi vẫn đang tiếp tục kiểm tra và cải thiện.

Từ một ý tưởng đến email thử nghiệm đầu tiên

Có ý tưởng rồi, việc tiếp theo là làm sao biến nó thành một tính năng thực sự hoạt động.

Ban đầu, tôi nghĩ gửi một lá thư cho tương lai chắc không quá phức tạp. Người dùng viết nội dung, chọn ngày nhận, rồi đến thời điểm đó hệ thống gửi email. Nghe có vẻ chỉ gồm vài bước.

Nhưng khi bắt tay vào làm, tôi mới thấy phía sau những bước đơn giản ấy có khá nhiều thứ cần xử lý.

Trước hết phải có giao diện viết thư, sau đó là cách lưu thông tin, xử lý ngày gửi, kết nối với dịch vụ email và thiết lập tác vụ chạy theo lịch. Mỗi phần đều có những yêu cầu riêng, và chúng phải hoạt động cùng nhau.

Lần này, tôi tiếp tục làm việc với ChatGPT.

Chúng tôi bắt đầu bằng việc thảo luận những chức năng Letter cần có, tìm hiểu các phương án thực hiện rồi từng bước chỉnh sửa mã nguồn và cấu hình dịch vụ. Khi cảm thấy mọi thứ đã tương đối sẵn sàng, tôi bắt đầu thử nghiệm.

Dĩ nhiên, không phải lần nào cũng suôn sẻ.

Có lúc tôi tưởng mình đã thiết lập xong, nhưng hệ thống vẫn không hoạt động đúng. Có lúc mã nguồn nhìn qua không có vấn đề gì, cuối cùng lại phát hiện một cấu hình bị bỏ sót. Thế là tôi quay lại kiểm tra cài đặt, xem nhật ký hoạt động, đưa thông báo lỗi cho ChatGPT phân tích rồi thử sửa tiếp.

Một số lỗi được xử lý khá nhanh, nhưng cũng có những vấn đề khiến tôi phải kiểm tra đi kiểm tra lại. Thỉnh thoảng AI đưa ra một cách giải quyết nghe rất hợp lý, nhưng thử xong vẫn chẳng thay đổi gì. Khi đó chúng tôi lại phải tìm một hướng khác.

Để hiểu cách các tác vụ chạy theo lịch hoạt động, tôi còn đọc tài liệu chính thức của Cloudflare về Cron Triggers . Trước đây, có lẽ tôi sẽ lướt qua những thuật ngữ kỹ thuật như vậy. Nhưng lần này, vì cần sử dụng chúng, tôi phải dành thời gian tìm hiểu.

Tôi không thể nói rằng mình đã hiểu hoàn toàn mọi dòng mã. Đôi khi tôi vẫn phải yêu cầu AI giải thích một khái niệm bằng ngôn ngữ đơn giản hơn trước khi quyết định nên làm gì tiếp theo.

Dù vậy, sau nhiều lần gặp vấn đề, tôi dần nhận ra một số lỗi quen thuộc và biết nên kiểm tra những thiết lập nào trước.

Khoảnh khắc khiến tôi vui nhất là khi email thử nghiệm cuối cùng cũng đến.

Trước đó, tôi đã điều chỉnh khá nhiều thứ và kiểm tra quy trình gửi email không biết bao nhiêu lần. Khi mở hộp thư và thực sự nhìn thấy email thử nghiệm, tôi thấy rất vui.

Nội dung chỉ là một tin nhắn thử nghiệm bình thường, chẳng có gì đặc biệt. Nhưng ít nhất, điều từng chỉ tồn tại trong suy nghĩ của tôi giờ đã trở thành một tính năng có thể hoạt động.

Tất nhiên, gửi thành công một email thử nghiệm không có nghĩa là mọi lá thư trong tương lai đều chắc chắn sẽ được gửi đúng hạn. Với một dịch vụ có thể cần hoạt động sau nhiều tháng hoặc nhiều năm, độ ổn định lâu dài rất quan trọng. Tôi vẫn cần tiếp tục kiểm tra quy trình gửi và cách xử lý khi có lỗi xảy ra.

Nhưng lần thử nghiệm thành công đầu tiên đã khiến tôi muốn tiếp tục.

Trải nghiệm này cũng khiến tôi nhận ra AI đang giúp những người không có nền tảng lập trình như tôi thử làm được nhiều việc hơn trước.

Nếu là vài năm trước, có lẽ khi muốn thêm một chức năng như Letter, điều đầu tiên tôi nghĩ đến sẽ là tìm một lập trình viên. Hoặc đơn giản là tạm gác ý tưởng lại vì bản thân không có đủ kiến thức kỹ thuật.

Còn bây giờ, tôi có thể bắt đầu bằng việc tìm hiểu phương án cùng AI, sau đó tự thử xem mình có thể làm được đến đâu.

Điều đó không có nghĩa AI luôn đúng hay có thể tự giải quyết mọi vấn đề. Đôi khi câu trả lời của nó sai, mã nguồn cần sửa, và phương án ban đầu phải thay đổi. Cuối cùng, tôi vẫn cần kiểm tra thực tế và tự quyết định nên chọn cách nào.

Nhưng tôi thích cảm giác có thể tự mình thử làm một điều gì đó.

Flowanriver rồi sẽ trở thành gì?

Thật ra, chính tôi cũng chưa có câu trả lời.

Ngoài Letter, gần đây tôi còn đang thử một việc khác: đưa Flowanriver tiếp cận hệ sinh thái Pi Network thông qua nền tảng Pi Developer.

Trước đây, tôi từng viết bài Flowanriver Joins the Pi Network Ecosystem: Starting on Testnet , chia sẻ những bước đầu tiên khi tìm hiểu cách đưa website vào môi trường thử nghiệm của Pi.

Kể từ đó, tôi tiếp tục làm việc với các thiết lập Developer, cấu hình Testnet và những chức năng liên quan đến ví. Khi trực tiếp thao tác, tôi mới thấy đọc về một hệ sinh thái và tự xây dựng ứng dụng trong hệ sinh thái đó là hai trải nghiệm khá khác nhau.

Trước đây, tôi chủ yếu viết về Pi Network và các dự án Web3 khác dưới góc nhìn của một người quan sát và tìm hiểu. Tôi quan tâm đến cách các dự án phát triển công nghệ, xây dựng cộng đồng và tạo ra những ứng dụng mà người bình thường thực sự có thể sử dụng.

Rồi tôi nghĩ, nếu bản thân luôn quan tâm đến tính ứng dụng thực tế, tại sao không thử tự mình xây dựng một thứ gì đó?

Tôi bắt đầu tìm hiểu quy trình trên Pi Developer, tham khảo tài liệu phát triển chính thức của Pi Network , rồi lần lượt thực hiện các bước cấu hình và thử nghiệm.

Khi chuyển từ người đọc tài liệu sang người trực tiếp làm, tôi phát hiện nhiều vấn đề mà trước đây mình chưa từng nghĩ đến. Có những thiết lập nhìn qua rất đơn giản nhưng cần thực hiện qua nhiều bước. Có những phần đọc hướng dẫn vẫn chưa hiểu, phải thử thực tế mới rõ.

Tôi thậm chí đã từng nghĩ đến việc tham gia Pi Hackathon lần này.

Tôi dành thời gian tìm hiểu yêu cầu tham gia và cân nhắc cách thành lập một nhóm. Có thể tìm được những người sẵn sàng cùng thử sức, nhưng không phải ai cũng có kinh nghiệm lập trình. Bản thân tôi cũng vẫn đang học.

Khi tiếp tục triển khai, tôi nhận ra còn khá nhiều việc cần hoàn thiện. Nếu chỉ vì muốn kịp một cuộc thi mà vội vàng nộp một ứng dụng chưa được chuẩn bị tốt, có lẽ đó không phải điều tôi mong muốn.

Vì vậy, đến giờ tôi vẫn chưa quyết định có tham gia hay không. Một cuộc thi có thể là cơ hội tốt để học hỏi và gặp gỡ những người cùng quan tâm, nhưng tôi muốn ưu tiên làm cho các chức năng hiện tại của Flowanriver hoạt động ổn định hơn.

Hiện tại, những công việc liên quan đến Pi vẫn đang trong giai đoạn phát triển và thử nghiệm. Để trở thành một ứng dụng thực sự hoàn thiện, có lẽ vẫn còn nhiều việc phải làm.

Dù vậy, việc trực tiếp tham gia đã giúp tôi hiểu rõ hơn những công nghệ mà trước đây mình chỉ đọc và viết về chúng.

Còn tương lai của Flowanriver thì sao?

Tôi vẫn chưa có một kế hoạch chi tiết cho tất cả mọi thứ.

Có thể sau này website sẽ có thêm những tính năng tương tác, những công cụ hoặc dịch vụ số mới. Tôi cũng từng nghĩ đến việc tạo một cửa hàng nhỏ trên Flowanriver, nơi có thể giới thiệu và bán những sản phẩm mình yêu thích.

Ý tưởng nào sẽ trở thành hiện thực thì hiện tại tôi chưa biết. Có những điều sẽ thay đổi trong quá trình thực hiện, và biết đâu tôi sẽ tìm thấy một hướng đi mà hôm nay còn chưa nghĩ tới.

Tôi không muốn phải giới hạn Flowanriver trong một hình thức cố định ngay từ đầu.

Đến bây giờ, đây vẫn là nơi tôi ghi lại những điều mình đang học và suy nghĩ. Chỉ có điều, nếu trước kia tôi chủ yếu viết bài, thì giờ tôi cũng bắt đầu thử biến một số ý tưởng thành những chức năng thực tế.

Lá thư đầu tiên tôi muốn gửi cho mình trong tương lai

Sau khi làm Letter, tôi cũng bắt đầu nghĩ xem mình sẽ viết gì trong lá thư đầu tiên.

Có lẽ tôi sẽ viết về công việc hiện tại, những dự án đang thực hiện và những kế hoạch mà tôi vẫn chưa biết kết quả sẽ ra sao. Tôi cũng muốn ghi lại câu chuyện xây dựng Letter, kể cả những lần phải kiểm tra cài đặt và chỉnh sửa mã nguồn chỉ để một email thử nghiệm có thể được gửi đi thành công.

Chắc chắn tôi cũng sẽ nhắc đến công việc đang làm với Pi. Tôi tò mò không biết một năm nữa dự án sẽ đi đến đâu, và Flowanriver sẽ thay đổi như thế nào.

Biết đâu khi mở lại lá thư, tôi sẽ bật cười vì những điều từng khiến mình lo lắng. Hoặc tôi sẽ ngạc nhiên khi thấy một vài ý tưởng hôm nay còn chưa chắc chắn lại thực sự thành công.

Cũng có thể một số việc vẫn còn dang dở.

Nhưng tôi vẫn muốn biết câu trả lời.

Nếu bạn cũng muốn thử viết thư cho bản thân trong tương lai, hãy ghé Flowanriver Letter .

Không nhất thiết phải viết về điều gì thật lớn lao. Bạn có thể kể một chút về hôm nay, ghi lại mục tiêu đang theo đuổi hoặc nói về những cảm xúc mà mình chưa muốn chia sẻ với người khác.

Nếu chưa biết bắt đầu thế nào, có thể chỉ cần viết:

“Gửi tôi của tương lai, dạo này bạn sống thế nào?”

Sau đó chọn một ngày và để lá thư chờ bạn ở tương lai.

Tôi không biết một năm nữa Flowanriver sẽ trông ra sao, nhưng có lẽ tôi cũng sẽ viết cho mình một lá thư. Đến lúc đó, sẽ thật thú vị khi nhìn lại xem những dự định nào đã trở thành hiện thực, điều gì hoàn toàn khác với dự đoán, và những chuyện nào tôi chưa từng nghĩ sẽ xảy ra.

Có lẽ đó cũng chính là lý do tôi muốn tạo ra Letter.


Flowanriver Letter đã hoàn thành giai đoạn phát triển ban đầu và thử nghiệm gửi email. Tôi vẫn đang tiếp tục cải thiện tính năng này, đặc biệt là độ ổn định của những email được lên lịch gửi trong tương lai. Nếu bạn gặp vấn đề khi sử dụng hoặc có góp ý, hãy liên hệ với tôi qua trang Contact trên website.